* ( فَأَخَذَهُمُ ) * ( 1 ) * ( اللَّه بِذُنُوبِهِمْ ، ) * خداى ايشان را بگرفت به گناه ايشان ، و ايشان را از خداى مانعى و حاميى نبود كه ايشان را از عذاب خداى حمايت كردى . * ( ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كانَتْ تَأْتِيهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَكَفَرُوا . ) * « با » ، فى قوله « بِالْبَيِّناتِ » ، ) * روا بود كه تعديه را باشد و روا بود كه به معنى « مع » باشد . گفت : اين براى آن است كه ايشان را پيغامبرانشان بياوردند معجزات ، يا بيامدند با معجزات و بينات ، ايشان كافر شدند . * ( فَأَخَذَهُمُ اللَّه ، ) * خداى تعالى بگرفت ايشان را به عذاب . * ( إِنَّه قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقابِ ، ) * كه او قوى و قادر است و سخت عقوبت . * ( وَلَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى بِآياتِنا وَسُلْطانٍ مُبِينٍ . ) * گفت : ما فرستاديم موسى را به آيات ما و ادلت و حجج كه بر دست او اظهار كرديم ، و حجتى روشن . * ( إِلى فِرْعَوْنَ ، ) * « الى » تعلق دارد به « ارسلنا » ، به فرعون و هامان و قارون . * ( فَقالُوا ، ) * ايشان گفتند كه : او جادوى دروغزن است . * ( فَلَمَّا جاءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنا ، ) * چون آمد به ايشان ، يعنى موسى و حق آورد به نزد ( 2 ) ايشان از نزديك ما . * ( قالُوا ، ) * گفتند [ 134 - پ ] ، يعنى فرعون و لشكرش : * ( اقْتُلُوا أَبْناءَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَه ، ) * بكشى پسران آنان را كه به موسى ايمان آورده‌اند . * ( وَاسْتَحْيُوا نِساءَهُمْ ، ) * و زنانشان را زنده رها كنى . قتاده گفت : اين خبر قتل اول بوده است ، براى آن كه فرعون از قتل باز ايستاد . چون خداى تعالى ، موسى را بفرستاد با سر قتل شد و براى آن ، زنان را زنده رها كردند كه از ايشان قتال نيايد و نيز تا نسل بنى اسرايل منقطع نشود ، كه ايشان ( 3 ) بنى اسرايل را ببنده گرفته بودند ( 4 ) . * ( وَما كَيْدُ الْكافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلالٍ ، ) * گفت : مكر و كيد كافران از فرعون و قومش جز در ضلال و گمراهى نيست ، يعنى بر كار نيوفتاد و آن را اثرى نبود . و مراد به « كيد » ، سگالش فرعون بود تا موسى - عليه السلام - در ميان آن كودكان كشته شود و ملك به فرعون بماند . خداى تعالى بر رغم او ، موسى را در كنار او بپرورد تا دمار از او و قومش برآورد ، و بر دست او ايشان را هلاك كرد . * ( وَقالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِي أَقْتُلْ مُوسى ، ) * حق تعالى حكايت قول فرعون باز كرد كه او

--> ( 1 ) . اساس ، آب : و اخذهم ، با توجه به قرآن و ساير نسخه‌ها تصحيح شد . ( 2 ) . گا ، لا ، آد : نزديك . ( 3 ) . گا ، آد : قبطيان . ( 4 ) . گا ، آد : توانند گرفتن .